Đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khai nhận thừa kế thế nào?

Trường hợp nhận thừa kế quyền sử dụng đất thì người sử dụng đất được thực hiện quyền khi có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Khách hàng Đặng Trường (Bắc Ninh) đề nghị Luật sư tư vấn, thủ tục phân chia di sản thừa kế là đất khi chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nội dung cụ thể của khách hàng tóm tắt như sau: Bố mẹ tôi trước đây có một căn nhà tổng diện tích sử dụng là 49 m2 từ năm 1984. Trong quá trình ở từ năm 1984 đến nay gia đình tôi có sử dụng lấn thêm phần đất tiếp giáp phía sau và đã đóng thuế đất đây đủ từ năm 1993 cho tổng diện tích mặt bằng là 95 m2. Năm 1998 bố tôi mất không để lại di chúc (Bố mẹ tôi có 03 người con, ông bà nội ngoại đã mất, không có con nuôi, bố mẹ nuôi..). Hiện nay, các anh chị tôi đều đã có nhà riêng và ra ở riêng chỉ còn vợ chồng tôi sống cùng mẹ, căn nhà trên vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nay mẹ tôi tuổi cũng đã cao, gia đình tôi đã họp bàn và cùng thống nhất tôi được quyền sở hữu toàn bộ căn nhà trên.

Vậy xin hỏi tôi có thể lập biên bản phân chia tài sản và công chứng để xác nhận quyền sở hữu của tôi với tài sản trên được không? Thủ tục như thế nào?
 Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198
Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198

Căn nhà thuộc sở hữu chung của bố mẹ anh/chị vì vậy mẹ anh/chị không có quyền quyết định với toàn bộ căn nhà để tặng cho anh/chị . Để được hưởng toàn bộ tài sản trên anh/chị cần thực hiện theo 2 bước sau:

Thứ nhất, thỏa thuận khai nhận di sản thừa kế

Văn phòng công chứng nới có bất động sản có trách nhiệm công chứng và niêm yết văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế của tất cả các thành viên thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bố anh/chị bao gồm: vợ và 03 người con.

Tuy chưa được cấp giấy chứng nhận nhưng gia đình anh/chị có đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên đủ điều kiện thực hiện thủ tục khai nhận di sản này theo khoản 1 Điều 168 Luật đất đai năm 2013 quy định:

“Trường hợp nhận thừa kế quyền sử dụng đất thì người sử dụng đất được thực hiện quyền khi có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”.

Để thuận tiện cho việc thực hiện thủ tục hành chính, các thành viên trong gia đình có thể từ chối di sản thừa kế để mẹ anh/chị là người đứng tên, sau đó mẹ anh/chị làm thủ tục sang tên cho anh/chị.

Sau khi có quyết định phân chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất thì người thừa kế thực hiện nộp hồ sơ cho Văn phòng đăng ký đất đai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thứ hai, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất

Nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất nơi có đất;

Hồ sơ bao gồm:

1) Đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (theo mẫu);

2) Giấy tờ chứng minh việc quản lý sử dụng ổn định mảnh đất;

3) Sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng (trừ trường hợp trong giấy tờ nhà, đất đã có sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng) (nếu có);

4) CMTND, Hộ khẩu thường trú của người sử dụng đất;

6) Bản sao các giấy tờ liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật (nếu có).

Về thời hạn: Không quá 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (trường hợp phải trích đo địa chính thửa đất thời gian giải quyết không quá 30 ngày).

Thứ ba, tặng cho quyền sử dụng đất từ mẹ sang con

Sau khi làm xong thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại cơ quan quản lý tài nguyên môi trường huyện, theo khoản 1 Điều 168 Luật đất đai năm 2013:

Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất khi có Giấy chứng nhận”.

Sau khi làm xong thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mẹ anh/chị sẽ tiến hành làm thủ tục tặng cho Quyền sử dụng đất cho anh/chị.

Hợp đồng tặng cho được công chứng tại bất kỳ cơ quan công chứng nào trong phạm vi tỉnh có bất động sản.

Việc chuyển tên từ mẹ sang con thuộc trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân và không phải nộp lệ phí trước bạ do bất động sản là tài sản được mẹ tặng cho con được cấp giấy chứng nhận lần đầu theo quy định tại khoản 10 Điều 3 thông tư hợp nhất 25/VBHN-BTC về lệ phí trước bạ, Điều 3 Văn bản hợp nhất số 05/VBHN-BTC về thuế TNCN.

Luật sư Nguyễn Thị Yến - Trưởng nhóm tư vấn trực tuyến - Công ty Luật TNHH Everest, tổng hợp.

Khuyến nghị:

  1. Để có ý kiến tư vấn chính xác và cụ thể hơn, Quý vị vui lòng liên hệ với các Luật sư chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật 1900 6198, hoặc E-mail: info@everest.net.vn.z
  2. Nội dung bài tư vấn pháp luật đất đai mà Công ty Luật TNHH Everest cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo.
  3. Tại thời điểm quý Vị đọc bài viết này, các điều luật chúng tôi viện dẫn có thể đã hết hiệu lực, hoặc đã được sửa đổi, bổ sung; các thông tin trong tình huống là cá biệt. Do đó, chúng tôi không đảm bảo những thông tin này có thể áp dụng cho mọi trường hợp, mọi đối tượng, ở mọi thời điểm.