Một người có được phép đứng tên đại diện theo pháp luật của hai công ty?

Luật doanh nghiệp năm 2014 không còn quy định cấm một người được đứng tên đại diện theo pháp luật của hai công ty.

<?> Luật doanh nghiệp năm 2014 không còn quy định về việc: Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty không được đồng thời làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của doanh nghiệp khác như quy định tại Luật Doanh nghiệp năm 2005.

Tình huống cụ thể: Ba cá nhân (anh A, anh B, anh C) dự kiến đăng ký thành lập công ty cổ phần kinh doanh vật liệu xây dựng. Nhóm cổ đông cử anh A làm Giám đốc, đồng thời là người đại diện theo pháp luật công ty mới. Tuy nhiên, anh A hiện đang là Giám đốc, đại diện theo pháp luật của một công ty khác kinh doanh du lịch đăng ký kinh doanh từ năm 2010. Nhóm cổ đông băn khoăn, việc anh A đứng đại diện theo pháp luật của đồng thời hai công ty có trái luật không.

Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198
Luật sư tư vấn pháp luật doanh nghiệp - Tổng đài tư vấn (24/7) gọi: 1900 6198

Liên quan đến vấn đề một cá nhân có thể làm người đại diện theo pháp luật của đồng thời hai hay nhiều doanh nghiệp hay không, chúng tôi xin trích dẫn một số quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2014, như sau:

Thứ nhất, về quy định người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

Luật doanh nghiệp năm 2014 quy định:"Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. 2- Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp" (Khoản 1 Điều 13).

Thứ hai, về quy định cơ cấu tổ chức của công ty cổ phần:

Luật doanh nghiệp năm 2014 quy định:"Trường hợp chỉ có một người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người đại diện theo pháp luật của công ty; trường hợp Điều lệ không có quy định khác thì Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đại diện theo pháp luật của công ty. Trường hợp có hơn một người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty". (Khoản 2 Điều 134).

Như vậy, người đại diện theo pháp luật của công ty cổ phần nếu như trường hợp công ty cổ phần chỉ có 01 (một) người là người đại diện theo pháp luật sẽ là: Chủ tịch hội đồng quản trị, Giám đốc, Tổng giám đốc (trường hợp điều lệ công ty có quy định khác thì Chủ tịch Hội đồng quản trị sẽ là người đại diện theo pháp luật của công ty).

Trường hợp công ty có hơn 01 (một) người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty. Quy định cụ thể như sau: "Trường hợp chỉ có một người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người đại diện theo pháp luật của công ty; trường hợp Điều lệ không có quy định khác thì Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đại diện theo pháp luật của công ty. Trường hợp có hơn một người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty" (khoản 2 Điều 134).

Trước đây, tại Luật Doanh nghiệp năm 2005 có quy định: "Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty không được đồng thời làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của doanh nghiệp khác" (
Khoản 2 Điều 116). Với quy định này, một cá nhân vẫn có thể làm đại diện theo pháp luật của hai hay nhiều doanh nghiệp, tuy nhiên không thể đứng đồng thời làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của hai doanh nghiệp. Quy định này trên thực tế vẫn bị 'lách' bằng cách thức: một cá nhân đứng đại diện theo pháp luật với chức danh Chủ tịch hội đồng quản trị (hoặc Chủ tịch hội đồng thành viên) của một doanh nghiệp và đứng Giám đốc (hoặc Tổng giám đốc), đại diện theo pháp luật tại một doanh nghiệp khác. Có thể thấy quy định này của Luật Doanh nghiệp năm 2005 không phù hợp cả về góc độ pháp luật và thực tế.Luật Doanh nghiệp năm 2005 được thay thế bằng Luật Doanh nghiệp năm 2014 (có hiệu lực từ 01/07/2015, đã không còn quy định nêu trên, đồng thời không có quy định về việc cấm một người không được đứng tên đại diện theo pháp luật của hai (hoặc nhiều) doanh nghiệp.

Luật sư Nguyễn Duy Hội - Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài tư vấn (24/7): 1900 6198
Luật sư Nguyễn Duy Hội - Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài tư vấn (24/7): 1900 6198

Thứ ba, về việc một người có thể đứng đại diện theo pháp luật của hai công ty.


Theo như thông tin mà anh (chị) cung cấp, thông tin không rõ về việc công ty mà anh (chị) dự kiến thành lập có nhiều người đại diện theo pháp luật, hay chỉ có một người đại diện theo pháp luật, do đó chúng tôi sẽ tư vấn cho anh (chị) các trường hợp như sau:

- Trường hợp thứ nhất:

Nếu công ty có trên một người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty.

Điều 157 Luật doanh nghiệp năm 2014 về Giám đốc và Tổng giám đốc của công ty cổ phần:

"1- Hội đồng quản trị bổ nhiệm một người trong số họ hoặc thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. 2- Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người điều hành công việc kinh doanh hằng ngày của công ty; chịu sự giám sát của Hội đồng quản trị; chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị và trước pháp luật về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ được giao. Nhiệm kỳ của Giám đốc hoặc Tổng giám đốc không quá 05 năm; có thể được bổ nhiệm lại với số nhiệm kỳ không hạn chế. Tiêu chuẩn và điều kiện của Giám đốc hoặc Tổng giám đốc áp dụng theo quy định tại Điều 65 của Luật này .... 4- Giám đốc hoặc Tổng giám đốc phải điều hành công việc kinh doanh hằng ngày của công ty theo đúng quy định của pháp luật, Điều lệ công ty, hợp đồng lao động ký với công ty và nghị quyết của Hội đồng quản trị. Trường hợp điều hành trái với quy định này mà gây thiệt hại cho công ty thì Giám đốc hoặc Tổng giám đốc phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và phải bồi thường thiệt hại cho công ty".

Theo quy định trên, Luật không cấm (hoặc hạn chế) Giám đốc, Tổng giám đốc của công ty cổ phần không được làm Giám đốc, Tổng giám đốc của công ty khác nên trường hơp này Giám đốc, Tổng giám đốc (người đại diện theo pháp luật của công ty đương nhiên có thể được làm Giám đốc, Tổng giám đốc của doanh nghiệp khác (người đại diện cho doanh nghiệp khác có thể là công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên).

- Trường hợp thứ hai:

Công ty chỉ có 01 (một) người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty.

Trường hợp này, theo quy định ở trên tại Điều 157 Luật doanh nghiệp năm 2014 thì những người này hoàn toàn có thể làm Giám đốc, Tổng giám đốc của một công ty khác (và có thể là người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên).

Như vậy, căn cứ quy định hiện hành của Luật doanh nghiệp năm 2014, một người đứng đại diện theo pháp luật của hai công ty hoàn toàn hợp pháp.

Bài viết thực hiện bởi: Luật sư Nguyễn Duy Hội - Trưởng Chi nhánh Hà Nội của Công ty Luật TNHH Everest


Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest:
  1. Để có ý kiến tư vấn chính xác và cụ thể đối với vấn đề mà quý Vị quan tâm, vui lòng liên hệ với các luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật 1900 6198, hoặc E-mail: info@everest.net.vn.
  2. Nội dung bài tư vấn pháp luật doanh nghiệp mà Công ty Luật TNHH Everest cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo.
  3. Tại thời điểm quý Vị đọc bài viết này, các điều luật chúng tôi viện dẫn có thể đã hết hiệu lực, hoặc đã được sửa đổi, bổ sung; các thông tin trong tình huống là cá biệt. Do đó, chúng tôi không đảm bảo những thông tin này có thể áp dụng cho mọi trường hợp, mọi đối tượng, ở mọi thời điểm.