Chia thừa kế khi không có di chúc như thế nào?

Người mất không để lại di chúc thì di sản của người mất để lại sẽ được chia theo quy định của pháp luật.

Hỏi: Ông bà nội tôi có 7 người con 3 trai và 4 gái. Nhưng hiện nay chỉ còn lại 1 người con trai là chú tôi và 4 người con gái. Ông nội tôi là người đứng tên sổ đỏ nhưng do ông đã mất 10 năm trước và không để lại di chúc phân chia tài sản cho ai. Nay gia đình tôi xảy ra tranh chấp, vợ của người con trai cả đã mất nay đồng ý để bà nội sang tên sổ đỏ cho chú tôi theo như ý kiến của các anh chị em khác nhưng lại có thêm điều kiện phải ghi trong giấy tờ là nhà không được bán phải giữ mãi mãi để làm từ đường, nhưng gia đình tôi không ai đồng ý với ý kiến đó của bác dâu. Đề nghị Luật sư tư vấn, có phải bác dâu bây giờ chỉ là quyền thừa kế thứ 2 sau con ruột? Và nếu ra pháp luật chỉ 1 người con dâu không đồng ý bán nhà để chia tài sản còn lại 6 người con và bà nội tôi đồng ý bán thì pháp luật sẽ giải quyết ra sao? (Lê Tiến Điệp - Nam Định)

>>> Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198

Luật gia Nguyễn Văn Nam - Tổ tư vấn pháp luật thừa kế của Công ty Luật TNHH Everest - trả lời:

Ông nội của anh (chị) mất đã lâu và không để lại di chúc, vì vậy di sản của ông nội anh (chị) sẽ được chia theo pháp luật.

Điều 676 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định như sau: “1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây: a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết; b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh (chị) ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại; c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại. 2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau”.

Như vậy bà nội của anh (chị) cũng như 7 người con của ông nội anh (chị) sẽ được hưởng phần di sản như nhau.Vì anh (chị) không nói rõ bác cả anh (chị) mất trước hay sau ông nội anh (chị) nên sẽ có hai trường hợp như sau:

Nếu bác cả của anh (chị) mất trước thời điểm ông nội anh (chị) mất thì theo điều 677 Bô luật Dân sự năm 2005: “Trong trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống”. Như vậy quyền thừa kế của bác cả của anh (chị) sẽ thuộc về con của bác chứ không thuộc về bác dâu của anh (chị). Bác dâu của anh (chị) sẽ không có quyền gì đối với mảnh đất đó cũng như không có quyền yêu cầu chú của anh (chị) ghi thêm điều kiện và sổ đỏ. Nếu bà nội của anh (chị) cùng những người hưởng thừa kế còn lại đồng ý bán để chia tài sản thì bác dâu anh (chị) không được quyền ngăn cản.

Nếu bác cả của anh (chị) mất sau thời điểm ông anh (chị) mất. Trường hợp này thì phần di sản thừa kế của bác cả anh (chị) sẽ thuộc về 3 người là bà nội anh (chị), bác dâu anh (chị) và con của bác cả (thuộc hàng thừa kế thứ nhất). Vì thế bác dâu anh (chị) vẫn có quyền phản đối việc bán mảnh đất, nếu những người thừa kế còn lại đã đồng ý bán thì có thể chừa lại một phần tương đương với phần của bác dâu anh (chị) hoặc thỏa thuận lại với bác dâu anh (chị) để tất cả đều đồng ý.

Khuyến nghị:
  1. Để có ý kiến tư vấn chính xác và cụ thể hơn, Quý vị vui lòng liên hệ với các Luật sư chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật 1900 6198, hoặc E-mail: info@luatviet.net.vn.
  2. Nội dung bài tư vấn pháp luật thừa kế mà Công ty Luật TNHH Everest cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo.
  3. Các điều luật chúng tôi viện dẫn trong bài viết có thể đã hết hiệu lực hoặc đã được sửa đổi, bổ sung. Các thông tin trong tình huống là cá biệt. Do đó, Chúng tôi không đảm bảo những thông tin này có thể áp dụng cho mọi trường hợp, mọi đối tượng, ở mọi thời điểm.