Cần xây dựng tổ chức Công đoàn thực sự

(Báo Lao động thủ đô) - Khắc phục sự chậm trễ của việc giải quyết vụ án không phải là trách nhiệm của một cá nhân mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Theo Luật sư Minh: Các cơ quan liên quan cần phải thực hiện những giải pháp đồng bộ để giải quyết tình trạng này.


Khắc phục sự chậm trễ của việc giải quyết vụ án là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Các tổ chức bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người lao động (NLĐ) cần có sự can thiệp kịp thời khi có những đơn thư phản ánh của NLĐ. Đặc biệt, cần xây dựng tổ chức Công đoàn thực sự là tổ chức của NLĐ.
Qua xét xử thực tiễn tại các phiên tòa xét xử các vụ tranh chấp lao động (TCLĐ), có thể thấy, người khởi kiện đa số là những người “làm công ăn lương”, có thời gian làm việc lâu, gắn bó với người sử dụng lao động (NSDLĐ).

Tuy nhiên, với đặc thù của quan hệ pháp luật LĐ, NLĐ thường là bên yếu thế trong quan hệ LĐ, NLĐ phụ thuộc vào NSDLĐ, vì vậy khi nhu cầu kinh doanh của người NSDLĐ thay đổi họ có thể bị chấm dứt HĐLĐ một cách dễ dàng mà không được giải quyết quyền lợi một cách xứng đáng.
j

Luật sư Phạm Ngọc Minh

Trường hợp doanh nghiệp (DN) vi phạm trong việc thực hiện nghĩa vụ của người NSDLĐ, khi đã không thỏa thuận được, NLĐ buộc phải chọn giải pháp cuối cùng là khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, một số Tòa án có các “thủ pháp” để không thụ lý án, kéo dài thời gian thụ lý hoặc có những trường hợp đã thụ lý nhưng không giải quyết.

Tình trạng các vụ án TCLĐ chậm xét xử vẫn thường xuyên diễn ra. Nhiều vụ án đơn giản nhưng bị kéo dài tới 3 hoặc 4 năm do phải hủy để xét xử lại, NLĐ vẫn chưa nhận được kết quả cuối cùng, quyền và lợi ích hợp pháp không được bảo vệ kịp thời.

Bên cạnh đó còn có những vụ án đã được giải quyết rồi, đã có bản án có hiệu lực pháp luật nhưng bản án lại không được thi hành mặc dù NSDLĐ có đủ điều kiện, đủ tài sản để thi hành.

TCLĐ vốn đã ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế, đến tinh thần của NLĐ thì nay việc án kéo dài làm cho NLĐ mệt mỏi, mất niềm tin vào công lý, mất thời gian cũng như tốn kém chi phí theo đuổi vụ kiện... Bị mất việc, không được hưởng lương lại còn phải bỏ ra chi phí và thời gian như vậy để theo đuổi vụ kiện khiến NLĐ cảm thấy hoang mang.

Theo Luật sư Phạm Ngọc Minh (Công ty Luật TNHH Everest): “Sự chậm trễ trong việc giải quyết án TCLĐ xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân khách quan là do số lượng các quan hệ LĐ ngày càng tăng và ngày càng phức tạp dẫn đến các TCLĐ xảy ra ngày càng nhiều, lượng án liên tục tăng nhanh và đều đặn, năm sau nhiều hơn năm trước trong khi số lượng thẩm phán vẫn còn hạn chế.

Việc thu thập chứng cứ còn gặp phải nhiều khó khăn, bị gián đoạn do không có HĐLĐ giữa NLĐ và NSDLĐ, người NSDLĐ không xây dựng thang lương, bảng lương, không xây dựng nội quy LĐ, thỏa ước LĐ tập thể.

Bên cạnh đó, thực trạng án kéo dài còn bởi nguyên nhân chủ quan như: Số lượng án giải quyết nhiều, Thẩm phán được phân công giải quyết chọn lựa những vụ đơn giản giải quyết trước, chạy theo chỉ tiêu mà không tập trung giải quyết các vụ án phức tạp ngay từ đầu.

Chưa có những thẩm phán có kiến thức chuyên sâu về pháp luật LĐ, quan hệ LĐ. Có những vụ án khá phức tạp, xảy ra ở những địa phương ít án LĐ, do đó các Tòa án lúng túng ngay từ khi xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và nguồn luật áp dụng”.

Khắc phục sự chậm trễ của việc giải quyết vụ án không phải là trách nhiệm của một cá nhân mà là trách nhiệm chung của các cơ quan hữu quan và của toàn xã hội. Theo Luật sư Minh: Các cơ quan liên quan cần phải thực hiện những giải pháp đồng bộ để giải quyết tình trạng này.

Là cơ quan xét xử, Tòa án, đặc biệt là những người làm việc ở bộ phận quản lý cần có những chỉ đạo tích cực đối với việc giải quyết vụ án đúng thời hạn tố tụng quy định. Thẩm phán, những người trực tiếp xét xử cần được đào tạo chuyên sâu về pháp luật LĐ, cần xây dựng đội ngũ có kiến thức về quan hệ pháp luật LĐ an sinh xã hội, hiểu được tâm lý NLĐ đồng thời hiểu được các kiến thức về quản trị DN trong mối quan hệ với NLĐ.

Viện kiểm sát với vai trò là cơ quan kiểm soát các hoạt động tư pháp có trách nhiệm trong việc giám sát giải quyết án, đảm bảo xét xử công minh, đúng thời hạn. Các tổ chức bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của NLĐ (Liên đoàn lao động) cần có sự can thiệp kịp thời khi có những đơn thư phản ánh, đề nghị giúp đỡ của NLĐ.

Bên cạnh đó, cần thực hiện những giải pháp đồng bộ để giảm thiểu việc xảy ra TCLĐ như: Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng các văn bản pháp luật LĐ tới các DN, các cơ sở sản xuất, nâng cao trình độ nhận thức của NLĐ trong việc thực hiện kỷ luật LĐ và trong việc giải quyết tranh chấp.

Cần xây dựng tổ chức công đoàn thực sự là tổ chức của NLĐ, cần có những tác động ngay khi có những vi phạm trong quan hệ LĐ xuất phát từ cả hai phía NLĐ và NSDLĐ. Về phía các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, cần thực hiện quản lý, thực hiện thanh tra LĐ thường xuyên liên tục, kịp thời phát hiện ra những sai phạm và giải quyết triệt để các vi phạm của DN trong lĩnh vực LĐ.
Võ Hoàng.
Báo Lao đông thủ đô, ngày 24.02.2017